خانه / سلامت / از فرونشست‌ها تا زندگی روی گسل‌ها

از فرونشست‌ها تا زندگی روی گسل‌ها

سلامت نیوز: بافت فرسوده، فرونشست زمین،‌ فروچاله‌ها، کاهش آب‌های زیرزمینی، حاشیه‌نشینی و زاغه‌نشینی، زمین‌خواری، کوه‌خواری و تخریب منابع طبیعی، تخریب باغ‌های شهری، خشکسالی، آلودگی هوا، بافت فرسوده و حالا هم به گفته علی بیت‌اللهی، مدیر کارگروه ملی زلزله و مخاطرات کشور ۱۰۱ برج در تهران روی حریم گسل ساخته شده‌اند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از آرمان ،این موارد تنها بخشی از مشکلات شهری و محیط‌ زیستی تهران است که از فرط تکرار آنها در رسانه‌ها بی‌اهمیت شده‌اند و مسئولان مربوطه در دستگا‌ه‌های متولی فقط و فقط به گفتار درمانی در حل آنها بسنده می‌کنند. وجود این برج‌ها در این نقاط حساس و حادثه‌خیز در حالی است که به گفته کارشناسان در پهنه‌های گسلی، انرژی زلزله در بالاترین حد خود بوده و تخریب، بدون تردید، در طول گسل‌ها شدیدتر است. بر اساس آمارهای موجود، حدود ۱۵ هزار هکتار بافت ناکارآمد در کلانشهر تهران وجود دارد که جمعیت ساکن در آن بالغ بر دو میلیون و ۹۰۰ هزار نفر است که در بیش از ۶۳۵ هزار واحد مسکونی سکنی گزیده‌اند.

در کلانشهر تهران، علاوه‌بر محله‌هایی مانند دارآباد، گلاب دره، فرحزاد، تجریش، قیطریه، دربند و حصارک که دربردارنده مساحت بیشتری از بافت‌های فرسوده واقع در حریم گسل‌های اصلی هستند، ساختمان‌های بلند مرتبه‌ای در حریم گسل‌های تهران وجود دارد که ریسک زلزله را به مراتب بالا برده است. به گفته بیت‌ اللهی، تعداد ۱۰۱پرونده برج‌های تهران بر اساس آمار موجود بر روی حریم گسل‌های اصلی، تعداد ۵۵ پرونده ساختمان بلند مرتبه در حریم گسل‌های متوسط و ۱۶پرونده در حریم گسل‌های فرعی تشکیل شده است. علاوه‌بر آن سه برج در معابر شش متری، ۲۴ برج در معابر شش تا ۱۰متری و ۲۵۱ پرونده در معابر به پهنای ۱۰ تا ۱۲ متری واقع شده‌اند.

گسل‌های تهران در چه مناطقی هستند؟

اظهارات مدیر کارگروه ملی زلزله و مخاطرات در مورد این برج‌ها بهانه‌ای شد تا به تحقیق و بررسی بعضی از این ساختمان‌ها و برج‌ها در مناطق امن و ناامن تهران بپردازیم که در این وضعیت خطرناک قرار دارند. ابتدا نگاهی می‌اندازیم به وضعیت گسل‌های تهران و در ادامه ساختمان‌هایی که در حریم این گسل‌ها هستند را مورد بررسی قرار می‌گیرند. با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در جنوب کمتر قسمتی را می‌توان یافت که در فاصله‌ای مناسب از سه گسل فوق واقع شده باشد. گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع شده تا فرحزاد و حصارک و از آنجا به سوی غرب امتداد می‌یابد. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر می‌گیرد. گسل ری درجنوب تهران نیز به گفته کارشناسان در صورت فعالیت پرتلفات‌ترین گسل کشور و شاید جهان است. از جاده خاوران شروع و با گذر از دولت‌آباد و حرکت روی جاده کمربندی تهران در حد نصاب کوره‌های آجرپزی چهاردانگه پایان می‌یابد. گسل شرق نیز که توانایی قوی‌ترین زلزله را دارا است، از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سید خندان امتداد می‌یابد. جالب اینجاست که اکثر حریم‌های انتقال نیروی شهر تهران نیز روی همین گسل‌های زلزله واقع شده است. در این میان تک گسل ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقال یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را ناایمن کرده است. احداث برج میلاد نیز دقیقا در مجاورت این گسل صورت گرفته است.

برج میلاد در حالی به عنوان یکی از اصلی‌ترین نمادهای تهران در کنار برج آزادی شناخته می‌شود که بر روی سامانه گسل شهرک قدس بنا شده است. این برج در مسیر یک گسل بوده و درست بر روی این گسل بنا شده است. کلنگ ساخت برج میلاد در سال۷۶ بعد از سه سال کار تحقیقاتی بر زمین زده شد و سرانجام در سال۸۷ به بهره‌برداری رسید. حال این سوال مطرح است که تیم تحقیقاتی بر اساس چه منطقی از میان ۱۷ نقطه در تهران،‌ رای به ساخت این برج، درست بر روی گسل داده است؟ هرچند این همه ماجرا نیست، چرا که هر روز شاهد گودبرداری‌هایی در اطراف برج میلاد هستیم. این امر در کنار زلزله‌خیز بودن شهر تهران،‌ شرایط نامناسبی را برای این سازه مرتفع که در چند متری گسل قرار دارد، به وجود آورده و باید به طور بسیار جدی، نگران این نماد مهم پایتخت باشیم.

محلات امن تهران در زلزله کجاست؟

بر اساس گزارش سازمان زمین‌ شناسی کشور در سال ۹۶ از محلات به نسبت امن‌تر شهر تهران می‌توان به راه آهن، محور نواب، محور خیابان انقلاب و آزادی، هفت چنار به علاوه ارگ قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم تهران حد فاصل خیابان شوش، ۱۷ شهریور، انقلاب و کارگر جنوبی را شامل می‌شود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان بهارستان، میدان امام خمینی، محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل می‌شود. به نظر می‌رسد که مکان‌یابی حاصل از تجربه چند صد ساله مردم ساکن تهران که منجر به تشکیل محدوده ارگ قدیم شهر شده، قابل اعتمادتر از مکان‌یابی سال‌های کنونی در گسترش و احداث شهرک‌های حاشیه‌ای شهر تهران است.

جاهای خطرناک تهران در زلزله

در این گزارش همچنین آمده است، ساختمان مدرن اسناد ملی ایران دقیقا روی گسل بزرگ سیدخندان و در فاصله ۱۰۰ متری محل تقاطع این گسل با گسل داوودیه است. ساختمان بزرگ بانک مرکزی بین فاصله ۲۰۰ متری از گسل داوودیه و ۴۰۰ متری گسل سید خندان است. ساختمان بلند و سنگین روزنامه اطلاعات در کنار گسل در زیر بزرگراه جهان کودک واقع است و همچنین در پشت آن ساختمان گسل سید خندان قرار دارد. مجموعه ساختمان‌های کتابخانه ملی ایران که یکی از سازه‌هایی است که مورد بازدید دانشجویان مهندسی عمران قرار می‌گیرد، بر روی طاقدیس‌های داوودیه قرار دارد. ساختمان بلند مرتبه بنیاد مستضعفان در کنار گسل تلویزیون واقع شده است. ساختمان بزرگ وزارت راه بین دو گسل تلویزیون باختری و عباس آباد واقع شده است. ساختمان‌های بلند مرتبه مسکونی و مدرن آتی‌ساز در کنار هتل اوین، در محل تقاطع گسل محمودیه و گسل عمود بر آن قرار دارند. تنها پل معلق تهران یعنی پل پارک‌وی که در تقاطع خیابان ولیعصر و بزرگراه چمران واقع است، دقیقا روی گسل محمودیه قرار دارد. پل بزرگراه صدر روی خیابان شریعتی گسل قیطریه را قطع کرده است.

همسایه‌های گسل‌های تهران

نقاطی که در ذیل خواهد آمد، در حال حاضر محله‌هایی هستند که در مجاورت یا روی گسل قرار گرفته‌اند: از شرق و شمال شرقی منطقه زربند، سوهانک، ازگل، استخر، حکیمیه، هنگام، نارمک و بزرگراه بابایی روی گسل‌هایی به نام‌های تلو پایین، کوثر و گسل نارمک که از ده نارمک آغاز و انتهای آن در خیابان استاد حسن‌بنا است. در منطقه شمال تهران نیز دارآباد، اقدسیه، پاسداران، کاشانک، قیطریه، کلاهدوز، بزرگراه صدر، دزاشیب، میدان تجریش، سعدآباد، زعفرانیه، ولنجک، نمایشگاه بین‌المللی، مقدس‌اردبیلی، دره پونک، بزرگراه نیایش تا سولقان روی گسل‌های شمال تهران، نیاوران و محمودیه قرار دارند. مناطق میدان ونک، حقانی، ملاصدرا، چمران، ایران زمین در شهرک غرب نیز بر روی گسل داوودیه قرار دارند. از جنوب نیز مناطق ابن بابویه، میدان بروجردی، بزرگراه آزادگان، میدان معراج، صالح آباد، جنوب بزرگراه آیت‌ا… سعیدی، مناطق جنوبی یافت‌آباد، باغ چهاربری بر روی گسل شهر ری قرار دارند که شاید فعال‌ترین گسل‌های جهان است. این گسل در صورت بروز زلزله به منطقه‌ای باتلاقی تبدیل شده و نشست خواهد داشت.

ساخت‌وساز روی گسل‌ها ممنوع نیست!

پیش از این نیز شهردار منطقه۲۲ تهران با تایید ساخت‌وسازهایی که روی گسل‌های تهران انجام شده، گفته بود: در اغلب گسل‌های تهران، ساخت‌ و ساز صورت گرفته است. چرا که بیشتر گسل‌های تهران در دامنه رشته کوه البرز قرار دارد که تقریبا می‌توان گفت روی آنها ساخت‌ و ساز انجام شده است. از جمله سعادت آباد، به‌ویژه در منطقه کوی فراز بالای سعادت‌آباد یا برای مثال در منطقه۲۲، برج‌های آسمان در جنوب بزرگراه همت، روبه‌روی شهرک شهید باقری در کنار گسل قرار دارد. از طرف دیگر آیین‌نامه دو هزارو۸۰۰ عنوان می‌کند، اثرات گسل در طراحی‌ها باید مد نظر قرار داده شود. هرچند با توجه به اینکه اولا اجرای آنها به‌طور واضح مشخص نیست و دوم ضابطه محاسباتی ندارد، همچون ساختمان‌های دیگر طراحی می‌شود.

علی نوذرپور می‌گوید که در حریم قرمز و نارنجی گسل‌ها، یعنی محدوده‌ای که نباید ساخت‌وساز انجام شود، ساختمان‌سازی انجام شده که سهم بلندمرتبه‌ها در این میان کمتر بوده است. با این وجود لازم است، به‌طور مشخص بودجه مناسب در اختیار دستگا‌ه‌های متولی این امر برای استمرار تعیین حریم گسل‌ها در محدوده‌های شهری و تعیین نوع ساخت وسازها و بازنگری طرح‌های جامع و تفصیلی شهری تخصیص یابد. این اقدام مشخص و قابل اندازه‌گیری نقش بارزی در کاهش ریسک زلزله دارد. همچنین گنجانده شدن پهنه گسل‌ها و اولویت‌بندی بر مبنای ریسک لرزه‌ای در طرح‌های بازآفرینی شهری، موضوع دیگری است که باید بیش از پیش بررسی شود. علاوه‌بر آن پیشنهاد می‌شود، نظارت بر ساخت‌وساز، کیفیت مصالح ساختمانی و مکان‌یابی احداث بناهای مهم بسیار جدی تلقی شود و جا دارد که در این زمینه نمایندگان مجلس و هیات دولت، سرمایه‌گذاری کنند. با همه این صحبت‌ها آخرین تلاش‌ها برای نقشه‌های پهنه گسلی تهران و تعیین حریم و محدوده به جلسه ۲۵ مرداد۹۵ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور برمی‌گردد. نتیجه آنکه در ویرایش چهارم، آیین‌نامه دو هزارو ۸۰۰ طراحی ساختمان بر اساس زلزله بار دیگر مورد توجه قرار گرفت. بر اساس این آیین‌نامه، در طراحی نقشه ساختمان‌ها، به‌طور حتم باید گسل‌ها نیز مد نظر قرار گیرد، اما آیا این اتفاق می‌افتد؟

درباره ی ali

مطالب مرتبط

زیبایی همیشگی با پوست سیب

سلامت نیوز: قبل از اینکه پوست سیب را دور بیندازید، خوب است بدانید که پوست سیب خیلی بیشتر از گوشتش خاصیت دارد. به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایران بانو، یکی از خواص سیب این است که در حفظ طراوت و شادابی پوست مؤثر است. با استفاده از سیب می توان خشکی، ترک خوردگی، رنگ پریدگی و بسیاری از بیماری های پوستی طولانی و مزمن را از بین برد. پوست سیب با خاصیت ضد سرطانی خود می تواند بسیاری از بیماری ها را بهبود بخشد و همچنین میزان ویتامین و املاح و مواد معدنی آن چندین برابر خود سیب است. ماسک قوی جوان کننده این میوه یک ماسک قوی ضد پیری است. علاوه بر اینکه پوست را مرطوب می کند، از چروک و کدر شدن آن جلوگیری می کند و یک ماسک ضد پیری بسیار عالی است. مصرف منظم این میوه چین وچروک های ریز و خطوط نازک صورت را محو می کند و پوست جوان می شود. برای دیدن این تأثیر، هر روز یک سیب را رنده کنید و۲۰ دقیقه پوست را، مخصوصاً قسمت های در خطر چین و چروک مثل دور لب ها و خط اخم و انتهای پلک را با آن ماساژ دهید. ضد آفتاب مؤثر سیب شامل ذرات UVB است که می تواند در برابر اشعه های خورشید از پوست محافظت کند. این میوه قادر است آفتاب سوختگی را درمان کند و جلوی لایه برداری پوست به دلیل سوختگی در برابر آفتاب را می گیرد. برای درمان آفتاب سوختگی یک قاشق چایخوری گلیسیرین را با یک سیب رنده شده مخلوط کنید و به مدت یک ربع روی پوست قرار بدهید و بعد با آب سرد به آرامی بشویید. مزایای سیب برای موها علاوه بر اینکه سیب بهترین دوست برای پوست است، فواید خیلی خوبی هم برای مو دارد. مصرف منظم سیب باعث می شود موهای شاداب و زیبایی داشته باشید. مواد مغذی موجود در این میوه می تواند به رشد و تقویت موها کمک کند. وجود یک ماده مغذی به نام بیوتین در سیب موجب رشد مو است. بیوتین رشد مو را زیاد می کند و باعث ضخامت و مقاوم شدن تارهای مو می شود. همچنین آنتی اکسیدان های موجود در سیب، گردش خون در پوست سر را افزایش داده و ریشه مو ها را قوی تر می کند. درمان پف چشم و تیرگی دور چشم با سیب با قرار دادن یک تکه از پوست سیب در زیر چشم، می توانید تیرگی های دور چشم و پف اطراف چشم را کاهش دهید. مخلوطی از دو قاشق غذاخوری سیب و سیب زمینی رنده شده را در یک دستمال نازک قرار دهید و آن را ۲۰ دقیقه روی چشم بگذارید. انجام مداوم این کار می تواند به کاهش تیرگی دور چشم کمک کند.