خانه / سلامت / عوارض مصرف داروهای افزایش اشتها را بشناسیم

عوارض مصرف داروهای افزایش اشتها را بشناسیم

سلامت نیوز: اگرچه افزایش وزن و پیامدهای آن برای عده‌ای معضلی لاینحل و ناگوار است اما دسته دیگری از افراد هستند که به دنبال افزایش وزن بوده ولاغری بیش از اندازه موجب بروز نوعی سوءتغذیه در آنها شده است به طوری که به دنبال راهی برای افزایش اشتها و چاقی هستند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از سیناپرس، روش‌های بسیاری برای بالا بردن اشتهای افراد خصوصا کودکان وجود دارد از مصرف داروهای شیمیایی وقرص‌های تقویتی گرفته تا مصرف داروهای گیاهی ومکمل‌های بدنسازی که اغلب توسط متخصصان مربوطه به این افراد توصیه می‌شوند.لیکن آنچه حائز اهمیت است عوارض ناخوشایندی است که این محصولات داشته واین تردید را بوجود می‌آورد که بالاخره این داروها مورد تأیید هستند یا خیر؟و اینکه کنار آمدن با عوارض کاهش وزن بهتر است یا به جان خریدن هزار و یک عارضه مصرف داروهای افزاینده اشتها…

تجویز داروی اشتها مشروط است

دکتر نیاز محمدزاده عضوهیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این خصوص گفت: تجویز داروهای افزایش دهنده اشتها بستگی به شرایط فرد دارد.بطور نمونه کودکی که به هیچ عنوان وزن نمی‌گیرد ودچار بی خوابی است قطعا فرصت رشد خود را از دست می‌دهد ودر این شرایط با رعایت نکات خاصی می‌توان از داروهای حاوی سیپروهیپتادین استفاده کرد تا دریافت غذایی کودک را بالا برد ودر نتیجه جلوی عقب افتادگی رشد راگرفت .لیکن در خصوص افراد بزرگسال و دسته دیگری که به دلیل وجود بیماری‌های زمینه‌ای اشتهای کمی دارند، هیچ توصیه‌ای مبنی بر تجویز داروهای افزاینده‌های اشتها نظیر سیپروهیپتادین وجود ندارد.به جای تجویز این دارو می‌توان از تقویت کننده‌هایی که حاوی ویتامین ب هستند ویا قرص ‌های مکمل وامگا۳ که هیچ عارضه‌ای به دنبال ندارند وبه شدت افزایش اشتها نمی‌دهد وتنها در بهبود خلق وخوی فرد موثر است واز این راه اشتها را بالا می‌برند استفاده کرد.

“سیپروهیپتادین” که معمولا به این منظور تجویز می‌شود،نوعی آنتی هیستامین است ومکانیسم اصلی آن افزایش اشتها نیست بلکه به طور جانبی از خاصیت اشتها برانگیزی آن استفاده می‌شود.

سیپروهیپتادین یک آنتی هیستامین اشتها برانگیز

وی افزود: داروی “سیپروهیپتادین” که معمولا به این منظور تجویز می‌شود،نوعی آنتی هیستامین است ومکانیسم اصلی آن افزایش اشتها نیست بلکه به طور جانبی از خاصیت اشتها برانگیزی آن استفاده می‌شود.این دارو از طریق تأثیری که بر هیپوتالاموس می‌گذارد باعث افزایش اشتها می‌شود؛در واقع کاربرد اصلی آن آنتی هیستامین است.اگر پزشک بعد از انجام معاینات لازم وانجام روش‌های ابتدایی قادر به درمان بی اشتهایی کودک نشود، این دارو را تجویز کند طبیعی است که منعی وجود ندارد.این دارو بی عارضه نیست وحس پرخاشگری وبدخلقی را در کودک بالا می‌برد لیکن گاهی افراد مجبور به مصرف این داروهستند تا ازعقب ماندگی رشد کودک جلوگیری شود.اینکه گمان شود این دارو را می‌توان خودسرانه مصرف کرد ویا خودسرانه قطع کرد به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

روی در افزایش اشتها موثر است

این فوق تخصص تغذیه ضمن اشاره به این نکته که کمبود برخی مکمل‌ها در بدن باعث کاهش وزن وبی اشتهایی در کودک می‌شود عنوان کرد: یکی از دلایل بی اشتهایی در کودکان خصوصا کودکان زیر ۷ سال کمبود روی است ودلیل این امر این است که این کودکان مواد گوشتی را در حد نیاز مصرف نمی‌کنند وتمایلی به مصرف این گروه غذایی ندارند.روی فقط در مواد گوشتی موجود است واز عوارض کمبودآن بی اشتهایی است وبنابراین با توجه به این مسأله می‌توان از این مکمل تنها زیر نظر متخصص استفاده کرد. روی علاوه بر افزایش قد در بهبود دریافت واشتهای اطفال موثر است ومصرف دوز مناسب آن با صلاحدید متخصص اطفال بلامانع می‌باشد.

افزایش وزن در باشگاه‌های بدن سازی

وی درخصوص مصرف مکمل‌های بدن سازی به منظور افزایش وزن واشتها گفت:اولین نکته این است که افراد کم وزن که قصد افزایش وزن در باشگاه‌های بدنسازی را دارند تنها باید بر روی تمرین ورزش‌های قدرتی متمرکز شوند زیرا ورزش‌های هوازی باعث لاغری بیشتر آنها خواهد شد.افراد لاغر ابتدا بهتر است ۳ تا ۴ هفته با رژیم وزن خود را بالا ببرند سپس با مراجعه به باشگاه‌های بدنسازی وتمرین ورزش‌های قدرتی وزن را افزایش دهند.باشگاه‌ها مجاز به تجویز دارو نیستند مگر اینکه مکمل غذایی تجویز کنند وتوصیه می‌شود افراد در این اماکن از مصرف اینگونه مکمل‌ها وداروها خودداری کنند تنها درصورتی که این مراکز متخصص تغذیه فعالیت داشته واین داروها را تجویز کند،این کار منعی ندارد .از جمله مکمل‌هایی که در باشگاه‌های بدنسازی تجویز می‌شوند پروتئین‌ها هستند؛کراتین یکی از پر مصرف ترین این مکمل‌ها است که مصرف آن برای سنین زیر ۱۸ سال ممنوع است واین مسأله خود بیانگر عوارض بسیار این مکمل است.یکی از این عوارض تخریب کلیوی است که به شدت خطرناک است.

عوارض داروهای بدنسازی

دکتر محمدزاده افزود: هورمون‌ها دسته دیگری از داروهای مصرفی در باشگاه‌ها است؛ دسته دیگر کورتون‌ها هستند که برای بالا بردن اشتهای افراد وافزایش وزن تجویز می‌شوند.این دوگروه اختلالات غدد وکوتاه قدی ایجاد می‌کنند وقادر هستند قند وچربی خون را به شدت بالا ببرند بنابراین این مکمل‌ها نمی‌توانند بدون عارضه باشند.البته به این معنی نیست که افراد ورزشکار نباید مکمل استفاده کنند تنها نکته این است که مصرف آنها زیر نظر متخصص منعی ندارد.

تأثیر داروهای گیاهی بر افزایش اشتها

این استاد دانشگاه در ادامه عنوان کرد: برخی از داروهای گیاهی که به منظور افزایش اشتها تجویز می‌شوند اگر اثرات اثبات شده داشته باشند وبه صورت قرص یا شربت تولید شده باشند منعی برای مصرف ندارند در غیر این صورت دم نوش‌ها وداروهای گیاهی بیشتر در حیطه طب سنتی تجویز می‌شوند ومتخصصان اعتقاد زیادی به این داروها ندارند. بطور مثال ثابت شده است که کاسنی تأثیر زیادی بر افزایش اشتها دارد و از این رو شربت آن تهیه وتولید شده که متخصصان هم تجویز می‌کنند لیکن بصورت اختصاصی اینکه گیاه کاسنی را دم کنید وبخورید در حیطه پزشکی اعتقادی وجود ندارد.

بیماری‌هایی که منجر به کاهش اشتها می‌شوند

وی در خصوص بیماری‌هایی که عوارض خود را به صورت بی اشتهایی نشان می‌دهند گفت: بیماری‌های بسیاری در این خصوص وجود دارند انواع کمبودهای تغذیه‌ای نظیر کمبود سلنیوم،روی و ویتامین های گروه ب این حالت را بوجود می‌آورند،برخی بیماری‌های مهم نظیر انواع سرطان وبدخیمی ها زمینه ساز کاهش وزن می‌شوند.از طرفی بیماریهای دستگاه گوارش نظیر سندروم روده تحریک پذیر یا سندروم التهابی روده از مواردی است که در کم اشتهایی موثر هستند ونیاز به بررسی دقیق دارند.

راهکار علمی افزایش وزن واشتها

این متخصص تغذیه در انتها اظهار داشت: راه افزایش وزن بالا بردن دریافت کالری است لیکن در افراد کم اشتها باید مواد غذایی مصرف شود که در حجم کم انرژی بیشتری ایجاد کنند.مصرف مایعات وحله حوله در این افراد باید کاهش پیدا کند.در کودکان کم اشتها غنی ساختن شیر با مغزها،عسل وشیرخشک توصیه می‌شود تا یک لیوان شیر میزان کالری را بالا ببرد. هیچ زمان توصیه به مصرف مواد پرچرب نمی‌شود ولی چربی‌ها موادی هستند که در افزایش و دریافت انرژی کودکان اثر مثبت دارند.تمام روش‌های درمانی باید بر این اصل متمرکز باشد که حجم غذا کم لیکن انرژی بالا باشد. توصیه عمومی ما به افراد این است که سالاد را قبل از غذا مصرف کنند لیکن به کودکان کم وزن توصیه می‌شود که حجم غذا را ابتدا مصرف کنند وسپس سالاد بخورند. مصرف مایعات همراه غذا توصیه نمی‌شود وبهتر است از مواد کم انرژی مانند فیبر وسبزیجات کمتر استفاده شود. مواد حاوی نشاسته مانند پوره سیب زمینی به همراه کمی کره مفید است لیکن باید توجه داشته باشیم که سیب زمینی از جمله موادی است که قادر است سلول‌های چربی را در کودک افزابش دهد وهمین کودک کم وزن در آینده با وزن بالایی مواجه شود.لذا بهتر است اگر قرار است وزن کودک را افزایش دهیم از همه گروه‌های غذایی به میزان مشخص استفاده کنیم وانرژی دریافتی را درکودک بالا ببریم.

درباره ی ali

مطالب مرتبط

تهران شهر زیست‌پذیر برای معلولان می‌شود

سلامت نیوز:سه شنبه های بدون خودروی روز گذشته، حال و هوای متفاوتی داشت؛ پیروز حناچی، شهردار تهران و وحید قبادی دانا، رئیس سازمان بهزیستی کشور روز گذشته، همراه با معلولان از میدان توحید تا خیابان بهشت را رکاب زدند. شهردار تهران در این برنامه با اشاره به موضوع مناسب سازی فضای عمومی شهر برای معلولان و افراد کم توان، گفت: مناسب سازی فضای شهری برای معلولان بسیار مهم است و این مسئولیت اجتماعی همه ماست که شهر را برای معلولان و افراد کم توان مناسب کنیم. به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه همشهری، مناسب سازی معابر شهری و فضاهای عمومی از جلوی در خانه ها گرفته تا کوچه ها، محله ها، خیابان ها، فضای سازمان ها و نهادهای دولتی و خصوصی و... می تواند اثرات بسیار مثبتی را روی شهر زیست پذیر برای افراد معلول، کم توان و ناتوان فراهم کند. در کنار مناسب سازی معابر و فضاهای شهری باید توجه جدی به مناسب سازی تجهیزات شهری از قبیل ایستگاه های اتوبوس و علائم شهری و... نیز داشت. این مناسب سازی باید قابل استفاده برای تمامی معلولان جسمی و حرکتی، نابینایان حسی حرکتی و معلولان ناشنوای حسی باشد. از سوی دیگر، فضاهای دسترسی به ساختمان ها و ادارات مثل پله ها و رمپ ها نیز باید به گونه مناسبی برای استفاده این افراد مناسب سازی شوند. رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه آخرین جلسه مربوط به مناسب سازی حدود یک ماه پیش برگزار شده است، گفت: مطالبه گری ما در ارتباط با مناسب سازی معابر و ساختمان ها و... معطوف به جلسات نبوده و روزی نیست که در ارتباط با مناسب سازی ، دسترسی پذیری آسان افراد دارای معلولیت در سازمان ها و دستگاه ها، معابر، منازل و محیط کار مطالبه گری و اقدامی انجام ندهیم. وحید قبادی دانا گفت: براساس قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب سال ۸۱ تمام دستگاه های دولتی موظف هستند تا سالانه ۳۰درصد از ساختمان های خود را مناسب سازی کنند. بر این اساس مناسب بودن آسانسور و سطح شیبدار ساختمان، مناسب بودن فضای بهداشتی ساختمان و مناسب بودن ورودی ساختمان ویژگی هایی هستند که در سازمان ها و نهادهای دولتی مورد ارزیابی قرار می گیرند. به گفته وی، برایند تمام مطالبه گری های سازمان بهزیستی این بوده که در سال های اخیر شاهد بهبود نسبی درخصوص مناسب سازی بوده ایم. در جشنواره شهید رجایی نیز در سال گذشته ۲۴هزار دستگاه دولتی از نظر وضعیت مناسب سازی برای افراد معلول مورد ارزیابی قرار گرفتند. رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: شرکای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درخصوص وضعیت مناسب سازی اقدامات خوبی را انجام داده اند اما تا رسیدن به وضعیت مطلوب راه زیادی را در پیش داریم. دکتر حناچی، شهردار تهران یکی از افرادی است که در زمینه مناسب سازی پیش قدم و صاحب کتاب است و در زمینه مناسب سازی شهر آمادگی لازم را دارد. با وجود این، باید همه جوانب را سنجید و مشکلات بودجه ای و اجرایی آن را درنظر گرفت. با این حال، در سال های اخیر سیر صعودی خوبی را در زمینه مناسب سازی در کشور شاهد بوده ایم خصوصا در تهران که وضعیت معابر نسبت به گذشته و نسبت به بسیاری از شهرها بهتر از گذشته شده است اما تأکید می کنم که تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم. قبادی دانا اضافه کرد: زمانی ما به هدفمان در زمینه مناسب سازی می رسیم که یک فرد دارای معلولیت با یک زندگی مستقل، دارای منزلت و آزادانه همانند سایر شهروندان در همه محیط ها اعم از محیط زندگی شخصی، کار، معابر عمومی، فضاهای تفریحی و اقامتی در سراسر کشور برخوردار باشد که امیدوارم به این هدف بلندمان برسیم. قبادی دانا گفت: اکنون بیش از ۶میلیون نفر در قالب ۲میلیون و۵۰۰هزار خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند و هم اکنون یک میلیون و ۴۵۰ هزار معلول تحت پوشش بهزیستی هستند و یک میلیون و ۸۰ هزار خانوار نیز مستمری ماهانه دریافت می کنند. همچنین مقرر شده برای افراد دارای معلولیت خیلی شدید که سرپرست خانوار هستند و شغلی ندارند و براساس آزمون وسع، در دهک های ۱ تا ۳ قرار دارند، هر ۳ ماه یک بار براساس بعد خانوار بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان روی کارت آنها شارژ کنیم که این مبلغ جدا از مستمری عادی و حق پرستاری آنهاست. وی با اشاره به شرایط نامساعد اقتصادی کشور، گفت: ۱۹۸ هزار و ۶۷۵ خانوار جدید به دلیل گرانی ها و شرایط جدید یا به دلیل حوادث مختلف پشت نوبت دریافت مستمری قرار گرفتند. این درحالی است که تعداد پشت نوبتی ها در اواسط سال گذشته صفر شده است. قبادی دانا با اشاره به سهمیه استخدامی معلولان نیز گفت: سهمیه ۳درصدی تخصیص داده شده به معلولان با استخدام افراد غیرمعلول پر نمی شود، ضمن اینکه امسال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان محیط زیست، بانک ملی و آتش نشانی تهران اعلام آمادگی کرده اند تا با هماهنگی سازمان بهزیستی ۳درصد سهمیه معلولان را استخدام کنند. به گفته وی، امسال وزارت آموزش و پرورش ۱۲ هزار فرصت شغلی را برای جذب نیرو پیش بینی کرده که از این تعداد ٣۶٠ سهمیه متعلق به معلولان است و این افراد در جایگاه هایی که توان انجام آن را دارند، جذب می شوند. راه اندازی بانک شناسایی اختلالات ژنتیک شناسایی اختلالات ژنتیک معلولان بهزیستی موضوع دیگری بود که رئیس سازمان بهزیستی به آن اشاره کرد و گفت: طی اجرای این طرح برای خانواده های دارای افراد معلولیت های ژنتیک در کشور درصورت نیاز غربالگری و آزمایش های ژنتیک به صورت رایگان طی ۳ سال انجام و در خلال آن بانک ذخایر عوامل ایجاد کننده بیماری های ژنتیک انجام می شود که امیدواریم این طرح تا سال ۱۴۰۰ به پایان برسد. قبادی دانا گفت: امیدواریم با اجرای این طرح فشار مالی به خانواده ها وارد نشود و با تأمین اعتبار، این طرح رایگان انجام شود. بسیاری از معلولیت های ژنتیک در کشور ناشی از ازدواج های فامیلی است و برخی از این بیماری ها تفاوت های عمده ای از جهت شیوع و بروز با بسیاری از کشورها دارد. وی درخصوص مسکن معلولان نیز گفت: برای نخستین بار در سال جاری، طرح پرداخت کمک هزینه و ودیعه مسکن آغاز می شود که فعلا محدود است و بودجه ۱۲ میلیارد تومانی در سال برای آن درنظر گرفته شده که سقف این کمک هزینه ۵میلیون تومان برای ۲۵۰۰ نفر است. به گفته قبادی دانا، اعتبار وسایل کمک توانبخشی نسبت به سال ۹۷، ۹۸ درصد و اعتبار وسایل بهداشتی ۱۲۶ درصد رشد خواهد داشت. همچنین برای نخستین بار کمک هزینه تحصیل در مراکز آموزش عالی غیردولتی برای افراد تحت تکفل معلولان بر قرار می شود. برای معلولان واجد شرایط پلاک ویژه خودرو صادر می شود پرستو منصوری معاون توانبخشی بهزیستی استان تهران افرادی که متقاضی دریافت پلاک ویژه معلولان هستند، بعد از تشکیل پرونده در سازمان بهزیستی باید نوع و شدت معلولیت شان در کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی تأیید شود. چنانچه شدت معلولیت این افراد با آیین نامه پلیس راهور همخوانی داشته باشد، درخواست آنها در کمیته های توانبخشی بهزیستی مطرح شده و این کمیته ها در کنار بحث مددکاری، نوع و شدت معلولیت این افراد را بررسی می کنند. بعد از تأیید صلاحیت این افراد، با پلیس راهور برای دریافت پلاک ویژه معلولان نامه نگاری انجام می شود. تعیین طبقه بندی معلولیت افراد براساس عملکرد و نوع معلولیت این افراد انجام می شود. علاوه بر این، وضعیت آناتومیک و فیزیولوژیک این افراد نیز تحت بررسی قرار می گیرد تا میزان معلولیت این افراد براساس نوع آن که خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید است، مشخص شود. در کنار این اقدامات، کمیته های توانبخشی نیز برای انجام اقدامات مددکاری و بررسی شرایط اقتصادی و اجتماعی فرد معلول اقدامات مربوط به خود را انجام می دهند. بعد از تمام این اقدامات، پرونده برای فرد متقاضی تشکیل می شود و به فرد یک کد شناسه تعلق گرفته که این کد در سامانه سازمان بهزیستی ثبت شده و کارت معلولیت برای فرد صادر می شود. برای اینکه پلاک معلولیت به یک خودرو تعلق بگیرد، باید خودرو به نام فرد معلول جسمی باشد. در هر صورت این کمیته توانبخشی است که تعیین می کند فردی به پلاک ویژه معلولان نیاز دارد یا خیر. درصورتی که فرد معلول توانایی رانندگی نداشته باشد، زیر فرم مربوط به پلاک معلولیت قید می شود که یک راننده کمکی می تواند همراه این معلول باشد تا برای پلیس راهور مشخص باشد که اگر چه پلاک ویژه معلولان است، اما راننده کمکی می تواند از این خودرو استفاده کند. هیچ خانواده ای از لیست بهزیستی حذف نمی شود حبیب الله مسعودی فریدمعاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افراد تحت پوشش مستمری ماهانه سازمان بهزیستی در سال گذشته ۵۰۰هزار خانوار بودند که امسال ۵۵۰هزار خانوار دیگر به این تعداد اضافه شده و در نوبت قرار گرفتند. برخی از این افراد تا ۱۵سال پشت نوبتی سازمان بهزیستی بودند. کل مبلغی که سال گذشته به این سازمان اختصاص داشت حدود یک هزار و ۷۰۰میلیارد تومان بود که این مقدار در سال جاری به حدود ۲ میلیارد و ۷۶۰میلیارد تومان رسیده است. با بودجه قبلی ۲۰۰هزار خانوار باید از لیست مستمری بگیران حذف می شدند اما با تأمین اعتبارات لازم همه افراد تحت پوشش بهزیستی مستمری می گیرند. همچنین امسال از زمان آغاز طرح ساماندهی کودکان کار و خیابان حدود ۲۳۰کودک از سطح معابر جمع آوری شده اند که ۵۳درصد آنها اوراق هویتی نداشته اند. این طرح با مشارکت وزارت کشور، اداره اتباع و شهرداری تهران انجام شده و کودکانی که در این طرح از سطح معابر جمع آوری می شوند بین ۷ تا ۱۰روز باید تعیین تکلیف شوند در غیر این صورت به مراکز بهزیستی تحویل داده می شوند. از ابتدای اجرای این طرح در سال جاری ۲ مرکز برای اجرای این طرح درنظر گرفته شد تا در اختیار سازمان های مرتبط با این موضوع قرار بگیرد. در مرحله اول جمع آوری، این کودکان مورد شناسایی قرار می گیرند که امسال با استفاده از اسکن عنبیه چشم و انگشت نگاری هویت این افراد تعیین می شود تا اگر باز هم این کودکان در مراحل بعدی از سطح خیابان جمع آوری شدند، شناسایی آنها راحت باشد. کودکانی که جزو اتباع بیگانه باشند نیز در اختیار اداره اتباع وزارت کشور قرار می گیرند تا تکلیف آنها در این اداره مشخص شود. آنچه مهم است اینکه در این طرح تلاش می شود که از ظرفیت خانواده ها برای بازگشت کودکان به دامان آنها استفاده شود و درواقع از خانواده می خواهیم که اجازه ندهند کودکانشان در معابر اقدام به گدایی و حتی کار کردن کنند و درصورتی که خانواده در این زمینه همکاری نکند، کودک در سازمان بهزیستی نگهداری خواهد شد. امسال تلاش کرده ایم تا پایان تابستان وضعیت مطلوبی را در شهر درخصوص کودکان کار و خیابان شاهد باشیم که در این راه به همکاری بخش های مختلف خصوصا سازمان های مردم نهاد امید زیادی داریم.