خانه / سلامت / یوز ایرانی یک گام از انقراض فاصله گرفت

یوز ایرانی یک گام از انقراض فاصله گرفت

سلامت نیوز: یوزپلنگ سریع ترین دونده جهان است که در سراشیبی انقراض قرار داشت و فقط دوگونه آسیایی وآفریقایی آن درجهان وجود داردکه گونه آسیایی آن فقط در ایران زیست می کند که تا چند سال پیش در ورطه نابودی کامل به سر می برد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرگزاری صداوسیما؛ براین اساس ۴دسامبر سال ۲۰۰۰مصادف با ۱۴ آذرماه به عنوان روز جهانی یوزپلنگ نامگذاری شدتا دنیا متوجه اهمیت حفاظت از این گونه ارزشمند شود که در ۳۰ سال گذشته، یوزهای آسیایی همانند خویشاوندان نزدیک آفریقایی‌شان به دلیل از دست دادن زیستگاه‌ و طعمه در سراسر قلمروشان با کاهش جدی جمعیت مواجه بوده‌اند.

براساس تحقیقات، یوزهای آسیایی ، نوعی زندگی مبتنی بر کوچ دارند و به همین دلیل تنها در مناطق حفاظت‌شده و امن حضور نداشته و بارها در خارج از مناطق حفاظت‌شده نیز رویت شده‌اند. حتی در مناطق حفاظت‌شده‌ای همچون بافق یزد، تاثیرات توپوگرافی سبب شده تا جایگاه شکارچی و رقیب دیرین یوزها یعنی پلنگ‌ها مستحکم‌تر شود و پلنگ‌ها در عمل یوزها را از زیستگاه‌شان بیرون کنند.

مهندس هومن جوکار، مدیر پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی ضمن اشاره به تهدیدات بقای یوزها در ایران گفت: «شش میلیون هکتار زیستگاه یوز در ایران را می‌توان یک ظرفیت گردشگری استفاده نشده توصیف کرد، این ظرفیت همانند بسیاری دیگر از ظرفیت‌ها به‌واسطه‌ وجود نفت در سایه باقی مانده است. صنعت گردشگری نمونه بارزی از ظرفیت‌های استفاده نشده در کشور ماست، درحالی که ظرفیت پذیرش گردشگر در ایران خیلی بیشتر از میزان کنونی است. شاید اگر از همین فردا گردشگری به ایران نیاید و ما بخواهیم هزینه اقتصادی این مساله را برآورد کنیم، در وهله نخست به نظر برسد که چندان زیان اقتصادی متحمل نشده‌ایم، اما این واقعیت نیست؛ چراکه اگر فرضا روزی نفت ما تمام شود و بنا باشد که چرخ‌های اقتصاد بر پایه صنعت توریسم بگردد، آن‌گاه مشخص می‌شود که ما چقدر متضرر شده‌ایم.»

وی ادامه داد: «در زیستگاه‌های یوز نیز دو ظرفیت مهم وجود دارد که هم می‌توان روی آنها خیلی تکیه کرد، هم این‌که در عین حال حفاظت یوزها را به نوعی معنا می‌کنند. این دو ظرفیت عبارت است از کارکرد بازاری و کارکرد غیربازاری. کارکرد بازاری همان کارکردی است که به پول تبدیل و وارد جامعه می‌شود، اما کارکرد غیربازاری آن کارکردهایی است که منافع آن به جامعه می‌رسد، اما در این میان پولی رد و بدل نمی‌شود. برای مثال کارکرد جنگل‌های هیرکانی منطقه گلستان و ممانعت آنها از سیل نوعی کارکرد غیربازاری است. چنانچه در حال حاضر نیز به دلیل مدیریت ۱۵ ساله مرتع در زیستگاه‌های یوز ما کارکردهای غیربازاری داریم که باعث می‌شوند تا چشمه‌های گرد و غبار در زیستگاه‌های کویری که البته بسیاری از آنها نزدیک به سکونتگاه‌های شهری هستند، شکل نگیرند. درحالی که اگر مدیریت این مراتع به واسطه‌ پرچمداری حفاظت از یوز نبود، بسیاری از این مناطق به عنوان مثال در سبزوار و نیشابور یا حتی بافق به نقاط بحران‌خیز زیست‌محیطی تبدیل شده بودند.»

جوکار در ادامه به فعالیت‌های اقتصادی پایدار در سکونتگاه‌های انسانی همجوار با زیستگاه‌های یوز اشاره کرد و افزود: «در زیستگاه‌های یوز مدت‌هاست که ما روی نمونه‌های پایلوت معیشت پایدار کار می‌کنیم. برای مثال در توران و روستای قلعه‌بالا حدود چهار پنج سال است که روی نمونه‌های پایلوت از کارکردهای بازاری کار شده و این نمونه پایلوت خوشبختانه به نتایج خوبی هم رسیده است، هرچند که مقیاس آن کوچک بوده، اما واقعیت این است که ما توانسته‌ایم حداقل گامی رو به جلو برداریم و نه‌تنها از مهاجرت جامعه محلی جلوگیری کنیم، بلکه در عین حال تعدادی از خانواده‌هایی را هم که از روستا مهاجرت کرده بودند، از طریق آشنایی با معیشت پایدار مجدد به منطقه بازگردانده‌ایم. آشنا کردن مردم محلی با جاذبه‌های گردشگری منطقه‌شان و این‌که برای مثال چطور می‌توانند با حفظ خانه‌هایشان، باعث جذب گردشگران شوند، ‌اکنون روستای قلعه‌بالا را به جایی رسانده‌ که گردشگران حتی در آغاز ماه‌های سرد سال مانند مهرماه نیز به تعداد قابل‌توجه وارد این منطقه می‌شوند و در روستا اقامت می‌کنند. بنابراین اگر روزی یوزها منقرض شوند، به این معناست که مدیریت مرتع و دقت لازم برداشته خواهد شد، بنابراین تمامی آن ظرفیت‌ها اعم از بازاری و غیربازاری از بین خواهد رفت، درحالی که یوزها با حضورشان این ظرفیت‌ها را معنا می‌بخشند.»

وی با اشاره به تعداد یوزهای باقیمانده در کشور اظهار داشت: درحال حاضر حداقل ۵۰ قلاده یوز ایرانی در۷ استان کشور ازجمله: سمنان،یزد،کرمان،اصفهان،خراسان جنوبی،خراسان شمالی وخراسان رضوی زیست می کنند که این تعداد تنها به مناطق حفاظت شده کشور که قابل سرشماری وثبت است می باشد اما درمناطق آزاد کشور نیز یوزپلنگ یافت می شود که امار دقیقی وجود ندارد.
جوکار گفت: برخی ها بر این باورند چرا تاکنون آمار یوزها افزایش نیافته در واقع باید پاسخ داد در شرایط کنونی حفظ این تعداد بسیار مهم است اما ناگفته نماند برای حفظ وصیانت از این گونه در حال انقراض حمایتهای دولت و سازمانهای دولتی نقش بسزایی دارد چراکه ما باید جاده هایی که درگذر گاه زندگی یوز است را باید ایمن کنیم که همین موضوع نیازمند تامین اعتبار است.

***کمک ۸۳۰هزار دلاری سازمان ملل برای حفظ یوز ایرانی
بر همین اساس گری لوئیس نماینده سازمان ملل متحد در ایران گفت: حدود ۱۴ سال است که با کشور ایران بر سر پروژه حمایت از یوزپلنگ ایرانی فعالیت داریم و در این مدت در دو فاز کمکهای مالی سازمان ملل ارسال شده که درفاز اول مبلغ یک میلیون و۵۰۰ دلار و در فاز دوم ۸۳۰هزار دلار برای کمک به پروزه حفظ یوز ایرانی پرداخت شده اما ناگفته نماند کمکهای مالی سازمان ملل در کنار کمکهای دولت ایرانی برای جلوگیری ازانقراض یوز ایرانی بوده است.
وی ادامه داد: درحال حاضر روند انقراض یوزپلنگ ایرانی متوقف شده و اوضاع بهتری نسبت به گذشته دارد و اگر به همین صورت پیش رویم قطعا به نتایج خوبی خواهیم رسید زیرا یوزپلنگ ایرانی حیاتش بسیار مهم است.

***۱۲۶ محیط بان تحت پوشش بیمه تکمیلی دانا
کارگر معاون پروژه حمایت از یوز ایرانی نیز در خصوص اقدامات صورت گرفته حفظ وصیانت از یوزپلنگ ایرانی ادامه داد: درحال حاضر ۱۲۶ محیطبان وخانواده شان که درمناطق زیستگاهی یوزایرانی مشغول به فعالیت هستند تحت پوشش بیمه تکمیلی دانا قرارگرفته اند تا تلاشهای شبانه روزی آنان برای حفظ وصیانت از یوزها بدون دستمزد باقی نماند.
وی گفت: همچنین کلاس های آموزشی برای پیشرفت پروژه یوز ایرانی برای محیطبانان و جوامع محلی مناطق زیستگاهی یوز ایرانی برگزار شده است .
کارگر با اشاره به کمک های دولت برای حمایت از یوز ایرانی افزود: یوز ایرانی می تواند بقا پیدا کند و این امر با کمکهای مالی دولت و سازمان محیط زیست اتفاق می افتد تا زیستگاه یوزها ایمن شود و شاهد اتفاقات جاده ای،کشتار یوزها توسط سگهای گله وجوامع محلی نباشیم.
هنوز هم یوزپلنگ ها در دشتهای ایران می دوند اما باید بدانیم سرنوشت بازمانده های یوزپلنگ آسیایی در دستان ماست و ما ایرانیان آینده یوز را رقم خواهیم زد و نامگذاری روز جهانی یوزپلنگ آسیایی تنها به ورقهای تقویم ختم نمی شود بلکه حفظ وصیانت از این گونه در حال انقراض فراتر از یک روز بوده وحمایتش بسیار جدی است

درباره ی ali

مطالب مرتبط

امروز و فردا بارش‌ها در سواحل شمال کشور تقویت می‌شود/ کاهش دما طی دو روز آینده برای تهران

سلامت نیوز: امیر حسین نقشینه گفت: امروز پنج شنبه و فردا جمعه بارش ها در سواحل شمال تقویب می شود. به گزارش سلامت نیوز به نقل از میزان،امیر حسین نقشینه، کارشناس سازمان هواشناسی درباره وضعیت جوی کشور طی چند روز آینده گفت: امروز پنج شنبه و فردا جمعه بارش ها در سواحل شمال تقویب می شود. وی در ادامه بیان کرد: دریای خزر هم طی امروز و فردا مواج و متلاطم می شود و تا روز شنبه با کاهش محسوس دما در نوار شمالی کشور مواجهه خواهیم بود. این کاهش دما بیشتر برای سواحل و شهرهای نزدیک به خط ساحلی محسوس تر است. وی در ادامه تاکید کرد: این کاهش دما بین ۲ تا ۵ درجه خواهد بود. نقشینه در ادامه گفت: روند افزایش نسبی دما از روز شنبه به بعد را نیز خواهیم داشت. همچنین طی امروز و فردا پنج شنبه و جمعه برای مناطق شمالی آذربایجان غربی و شرقی بارش پراکنده باران را خواهیم داشت. بر روی ارتقاعات البرز شرقی و خراسان شمالی نیز بارش پراکنده پیش بینی شده است. این کارشناس سازمان هواشناسی در ادامه بیان کرد: شنبه در سواحل خزر و ارتفاعات البرز مرکزی و خراسان شمالی بارش پراکنده خواهیم داشت. از شنبه شب از میزان ابرناکی در این مناطق کاسته می شود و افزایش نسبی دما در شمال غرب و سواحل شمال را خواهیم داشت. نقشینه در ادامه بیان کرد: تا ابتدای هفته آینده در مناطق شرق ایران افزایش سرعت باد و در برخی ساعات خیزش گرد و خاک به ویژه برای زابل وسیستان و بلوچستان را شاهد خواهیم بود. وی در ادامه درباره وضعیت جوی تهران گفت: آسمان تهران هم امروز صاف تا کمی ابری خواهد بود و طی امروز پنج شنبه و جمعه دمای هوای تهران اندکی کاهش پیدا خواهد کرد.